Veelgebruikte termen binnen milieubeleid
Bodemsanering: Is het schoonmaken van vuile grond op woon- en bedrijfsterreinen. Bodemsanering is één van de duurste onderdelen van het Nederlandse milieubeleid.
Duurzaamheidsspiegel: De duurzaamheidsspiegel geeft een beeld van de totale inspanning van de gemeente op gebied van milieu. Door middel van vragenlijsten over diverse beleidsterreinen (lokaal milieu, klimaat-, water- , verkeer- en sociaalbeleid, ruimte & groen beleid) wordt vastgesteld in hoeverre gemeenten zich inspannen voor een beter milieu.
Duurzame energie: Is energie die gewonnen wordt uit natuurlijke bronnen die in onuitputtelijke hoeveelheden beschikbaar zijn, zoals zon, wind, water, biomassa, aard- en omgevingswarmte, en waarbij geen schadelijke milieueffecten optreden bij winning en omzetting. Voorbeelden zijn zonne-energie, windturbines, waterkrachtcentrales en energie uit biomassa (afval).
Ecologie: Is de leer die zich bezig houdt met de structuur en dynamiek van levensgemeenschappen en op functionele aspecten van ecosystemen. Onderdeel vormt de beoordeling van effecten op natuurlijke populaties, levensgemeenschappen en ecosystemen.
Ecosysteem: Een ecosysteem is een wisselwerking tussen levensgemeenschappen en omgevingsfactoren, zoals bodem, temperatuur en vochtigheid. Een levensgemeenschap bestaat uit een verzameling van organismen die op een of andere manier met elkaar te maken hebben.
Emissie: Uitstoot van chemische stoffen in lucht, bodem of water.
Energie Prestatie Advies (EPA): Een instrument van de overheid om energiebesparende maatregelen binnen de bestaande bouw te stimuleren. EPA is een vrijblijvend advies over de mogelijkheden voor gebouwgebonden energiebesparende maatregelen in bestaande woningen die vóór 1996 zijn gebouwd.
Gemeentelijke Interne Milieuzorg (GIM): Onderdeel van het Milieubeleidsplan van de gemeente Leiden, gericht op afdelingen en diensten van de gemeente zelf. Wordt ook wel aangeduid als bedrijfsinterne milieuzorg.
Grondwater: Al het water dat zich onder het bodemoppervlak bevindt en dat in direct contact staat met de bodem of ondergrond.
Habitatrichtlijn (EU vogel- en habitatrichtlijnen): De habitatrichtlijn verplicht de EU-lidstaten tot het nemen van alle noodzakelijke maatregelen om de achteruitgang van de natuurlijke waarde van zogenaamde Natura 2000 gebieden te voorkomen.
ISO 14001 norm: Een door de Europese Unie vastgestelde norm uit 1996, die wordt gehanteerd voor het nemen van maatregelen om milieueffecten als gevolg van werkzaamheden te beheersen.
Leefbaarheid: Dit is een breed begrip dat op vele manieren kan worden ingevuld. Uitgangspunt is dat wanneer de omgeving niet voldoende tegemoet komt aan de wensen van de bewoners, bijvoorbeeld doordat er veel vervuiling is, er onvoldoende kwaliteit is van de voorzieningen of doordat men veel hinder ervaart van wegverkeer of vliegtuigen, de leefbaarheid in het geding is.
Leidse MilieuRaad (LMR): Een onafhankelijk raad, ingesteld door de gemeenteraad van Leiden, om het gemeentebestuur te adviseren over gemeentelijk milieubeleid en met dat beleid samenhangende onderwerpen.
Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR): Het maximaal toelaatbaar risiconiveau is de wetenschappelijk afgeleide waarde voor een stof, die aangeeft bij welke concentratie geen nadelig effect van die stof is te verwachten in het milieu. Voor stoffen die van nature voorkomen wordt rekening gehouden met achtergrondniveaus.
Milieucommunicatie: Een instrument van de overheid, die door middel van communicatie met burgers milieuvriendelijk gedrag wil stimuleren, en de burger vanuit eigen vrije wil bij elke handeling rekening wil laten houden met de gevolgen daarvan voor het milieu.
Milieudienst West-Holland (MDWH) : Regionale dienst die de milieuwet- en regelregelgeving ten uitvoer brengt.
MilieuEffectRapportage (MER-plicht): de MER is een instrument om het milieubelang een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming en wordt gebruikt bij activiteiten die mogelijk belangrijke nadelige gevolgen hebben voor het milieu.
Een MER is verplicht bij de bouw van onder andere olieraffinaderijen, kerncentrales, chemische installaties en de aanleg van auto(snel)wegen, spoorwegen, vliegvelden, pijpleidingen voor gas of olie en (stuw)dammen. 5
Milieumonitoring is een vorm van informatievoorziening waarbij gedurende langere tijd op systematische wijze gegevens worden verzameld, bewerkt en gepresenteerd die betrekking hebben op het milieubeleid. Milieumonitoring geeft dus inzicht in de uitvoering en de resultaten van het milieubeleid. Dat is nuttig voor gemeenten zelf, maar ook voor bijvoorbeeld de inwoners van een gemeente en maatschappelijke organisaties die bij het milieubeleid zijn betrokken. Daarnaast kan milieumonitoring kwaliteitsverhogend werken. Het geeft inzicht in (lokale) milieuvraagstukken en stelt gemeenten in staat hun milieudoelstellingen concreter te formuleren.
Modernisering Instrumentarium Geluidsbeleid (MIG): Een landelijk conceptbeleid tegen geluidshinder met een verplichtend karakter, waarbij decentralisatie van het geluidsbeleid van de Rijksoverheid naar gemeentes voorop stond. Het was de bedoeling gemeentes de mogelijkheid te geven mee te gaan in dit nieuwe beleid door het opstellen van een geluidsbeleidsplan. Zou hier niet op worden ingegaan, dan zou voor de desbetreffende gemeentes door het Rijk een strenge regelgeving worden gehanteerd. Inmiddels is MIG voornamelijk door politieke strubbelingen, een halt toegeroepen. De planning van VROM is om onderdelen van het oude MIG te verwerken in een vernieuwde Wet geluidhinder. Deze ontwikkeling laat waarschijnlijk nog even op zich wachten.
Oppervlaktewater: Water dat vloeit over het aardoppervlak (water in rivieren) en water (regen, besproeiing) dat van het land afstroomt. Een goede kwaliteit van het oppervlaktewater is zowel van belang voor het voortbestaan van ecosystemen als voor gebruik door de mens. Denk bij dit laatste aan de productie van leidingwater, visserij en recreatie. De kwaliteit van het oppervlaktewater kan worden bedreigd door emissies van zware metalen, vermestende stoffen, bestrijdingsmiddelen en het voorkomen van bacteriën in oppervlaktewater.
Risico: Kans dat in een bepaalde situatie een bepaalde mate van schade optreedt aan de gezondheid van de mens, aan het milieu of aan goederen.
Risicobeheersing: Maatregelen en gedragsadviezen om een risico te reduceren.
Risicoperceptie: Door een betrokkene verondersteld risico.
Risicobepaling: Het proces van blootstellings- en risicokarakterisering.
Urban Information System (URBIS): Een geografisch informatiesysteem, dat gegevens over luchtverontreiniging, geluidsbelasting en externe veiligheid in kaart brengt. URBIS is een belangrijk hulpmiddel om de milieukwaliteit inzichtelijk te maken.